We leven in een tijd waarin je met één tik op je telefoon een broodje betaalt, of met je smartwatch een buskaartje koopt. Maar wat als die digitale systemen opeens niet meer beschikbaar zijn? Om die reden geven banken en consumentenorganisaties nu een belangrijk advies: zorg dat je altijd wat contant geld in huis hebt.
De oproep komt van onder meer De Nederlandsche Bank (DNB), het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) en de Consumentenbond. Zij raden volwassenen aan om ten minste 70 euro aan contant geld achter de hand te houden en kinderen 30 euro. Voor een gezin van vier betekent dat een bedrag van ongeveer 200 euro, bedoeld om drie dagen te kunnen overbruggen als digitale betalingen tijdelijk niet mogelijk zijn.
Geen directe dreiging, wel gezond verstand
Volgens de organisaties is er geen reden tot paniek, maar wel tot bewustwording. Er hoeft niets ernstigs aan de hand te zijn om tijdelijk zonder pinverkeer te zitten: een grote stroomstoring, een cyberaanval of een storing in het betaalnetwerk is al genoeg. Het advies sluit aan bij Europese richtlijnen die stellen dat burgers zichzelf in ieder geval drie dagen moeten kunnen redden in noodgevallen.
“Het is belangrijk om voorbereid te zijn, zonder dat mensen massaal geld gaan hamsteren,” legt Olaf Sleijpen, directielid van DNB, uit. “Het gaat erom dat mensen beseffen dat ook onze moderne systemen kwetsbaar zijn. En dan is het handig als je nog ergens een tientje hebt liggen.”
Kleine coupures, groot gemak
Contant geld bewaren betekent niet dat je een pak grote biljetten onder je matras hoeft te schuiven. Integendeel: het advies is om juist te kiezen voor kleinere briefjes en muntgeld. Wie alleen een briefje van honderd euro in huis heeft, zal weinig kunnen kopen als winkeliers geen wisselgeld meer kunnen geven.
Ook winkeliers wordt gevraagd zich voor te bereiden. Door zelf voldoende kleingeld achter de hand te houden, kunnen zij hun klanten blijven helpen bij een mogelijke storing. En door een alternatieve QR-code of kassasysteem achter de hand te hebben, kunnen ze snel schakelen zodra het netwerk hersteld is.
Waarom juist nu?
De timing van het advies is niet toevallig. Wereldwijde spanningen, toenemende cyberdreiging en kwetsbaarheden in het stroomnetwerk maken het noodzakelijk dat burgers meer zelfredzaam worden. Minister van Defensie Ruben Brekelmans stelde onlangs dat Nederland zich moet instellen op een breed scala aan crisissituaties, waaronder digitale aanvallen.
Banken en overheden investeren al in de beveiliging van het betalingsverkeer, maar benadrukken dat ook individuele voorbereiding belangrijk is. “We moeten niet te afhankelijk worden van technologie,” aldus Sleijpen.
Ieder huishouden is anders
Het richtbedrag van 70 euro per volwassene en 30 euro per kind is een gemiddelde. Het Nibud adviseert huishoudens om zelf in te schatten wat ze nodig zouden hebben in hun specifieke situatie. Denk bijvoorbeeld aan extra kosten voor medicijnen, vervoer of verzorging van huisdieren.
Voor grotere gezinnen geldt vaak dat er per persoon minder nodig is, omdat ze efficiënter boodschappen kunnen doen. Maar dat betekent niet dat zij zich minder hoeven voor te bereiden.
Contant geld en je verzekering
Wie geld in huis bewaart, loopt ook risico’s. Inbraak, brand of verlies kunnen ervoor zorgen dat je het bedrag kwijt bent. Gelukkig valt contant geld meestal onder de inboedelverzekering, al zit daar wel een limiet aan. Volgens verzekeringsspecialisten ligt die grens doorgaans rond de duizend euro. Het is dus raadzaam niet buitensporig veel geld thuis te houden.
Nederland verslaafd aan pinnen
Nederland loopt voorop in digitale betalingen. Bijna 80 procent van alle aankopen wordt met een pinpas, telefoon of wearable gedaan. In andere Europese landen is contant geld veel normaler in het dagelijks leven. Dat digitale gemak heeft zijn voordelen, maar maakt ons tegelijkertijd kwetsbaar als de techniek faalt.
Het advies is dan ook helder: houd een klein bedrag contant in huis. Niet om bang van te worden, maar om voorbereid te zijn als het even tegenzit. Want soms is een tientje in je jaszak net zo waardevol als een goed werkend wifi-signaal.