Amsterdam zet een grote stap richting strenger fietsbeleid: de stad wil fatbikes weren op plekken waar de overlast en het aantal gevaarlijke situaties uit de hand lopen. Het Vondelpark wordt naar verwachting het eerste gebied waar deze populaire elektrische fietsen straks niet meer doorheen mogen. De gemeenteraad moet het plan nog goedkeuren, maar wethouder verkeer Melanie van der Horst noemt de maatregel “onvermijdelijk”.
De gemeente krijgt al langere tijd klachten binnen over het gedrag van fatbikegebruikers, waarbij vooral groepen jongeren worden genoemd. Bewoners melden dat zij schrikken van het hoge tempo, de brede stuuruitsteken en de manier waarop sommige bestuurders zich door drukke straten en parken wringen. Voor een deel van de omwonenden is de situatie zodanig verslechterd dat ze bepaalde routes mijden. “We vragen al jaren om landelijke regels, maar die blijven uit,” aldus Van der Horst. Het Rijk stelt dat fatbikes juridisch niet te onderscheiden zijn van reguliere e-bikes, waardoor ingrijpen lastig is.
Omdat de druk op de stad blijft toenemen, kiest Amsterdam nu voor maatregelen via de eigen Algemene Plaatselijke Verordening. In deze verordening wil de gemeente vastleggen dat fatbikes met extreem brede banden vanaf ongeveer 7 centimeter kunnen worden uitgesloten op specifieke locaties waar veel misgaat. De zones worden ingesteld op basis van meldingen, verkeersincidenten en data van hulpdiensten.
Het Vondelpark staat bovenaan de lijst. Het park is een van de drukst bezochte gebieden van de hoofdstad en kent volgens ambulancediensten opvallend veel fietsongevallen. De politie ziet bovendien een vervelende trend: tientallen meldingen van aanrandingen waarbij daders op fatbikes wegreden, vooral in het Vondelpark maar ook in andere parken zoals het Rembrandtpark, Erasmuspark en Flevopark. Volgens de gemeente spelen deze incidenten een grote rol in de keuze om juist hier te beginnen.
Amsterdam kijkt daarbij naar Enschede, dat eerder een verbod invoerde in de binnenstad. Dat verbod blijkt moeilijk te handhaven, vooral omdat de wetgeving geen duidelijke basis biedt. Ook Amsterdam verwacht juridische procedures. Van der Horst: “Als we dit doen, moeten we bereid zijn om het tot de rechter uit te vechten. Dat hoort erbij.”
Wanneer het verbod precies ingaat, is nog onduidelijk. Als de gemeenteraad instemt en de rechter geen streep door het plan zet, zou Amsterdam de eerste gemeente worden waar een fatbikeverbod daadwerkelijk functioneert. Voor het Vondelpark wordt voorlopig gedacht aan een invoering in het voorjaar van 2026. De stad werkt daarnaast samen met het Rijk aan extra maatregelen om de veiligheid te verbeteren, zoals testen met een lagere maximumsnelheid. Volgens Van der Horst is dat echter slechts een deel van de oplossing.
Andere grote steden houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Rotterdam, Utrecht en Den Haag hebben al laten weten dat zij vergelijkbare maatregelen willen onderzoeken zodra duidelijk is dat Amsterdam juridisch de ruimte krijgt. De discussie over fatbikes lijkt daarmee nog maar net begonnen.