De herfst leek dit jaar rustig te verlopen, maar daar lijkt plotseling verandering in te komen. Nieuwe weersvoorspellingen wijzen op een storm die eind deze week boven de Noordzee kan uitgroeien tot een van de zwaarste van de afgelopen jaren. Meteorologen waarschuwen voor windstoten die in de kustregio’s kunnen oplopen tot 140 kilometer per uur, met mogelijk aanzienlijke gevolgen voor verkeer en kustgebieden.
Volgens weeranalist Marc Putto tonen recente berekeningen van meerdere internationale modellen een explosieve ontwikkeling boven de Atlantische Oceaan. Een omvangrijke depressie trekt richting Noordwest-Europa en kan zich, mede door uitzonderlijk warm zeewater, ontwikkelen tot een storm met orkaankrachtachtige pieken. “Het is een zeldzaam krachtige setting voor oktober,” zegt Putto. “De temperatuurverschillen tussen zee en lucht zorgen voor extra energie in de atmosfeer.”
De laatste modellen van ECMWF en UKMET laten een snel dalende luchtdruk zien boven de Noordzee. Op de weerkaarten kleuren de windvelden donkerrood, een visueel signaal dat er zware stormactiviteit in aantocht is. Vooral de noordwestkust, van Zeeland tot de Wadden, lijkt in de gevarenzone te liggen. Als de voorspellingen kloppen, kan vrijdagavond de wind pieken tot categorie 11 op de schaal van Beaufort.
Een verschuiving van de stormkern met slechts enkele tientallen kilometers kan echter een groot verschil maken. “Het kan een stevige herfststorm worden, maar ook een kortstondige, zeer krachtige passage met schade aan bomen, verkeer en infrastructuur,” aldus Putto.
Voor het zover is, bouwt de atmosfeer de komende dagen al spanning op. Maandag begint met regenachtige perioden, afgewisseld door droge momenten met nog wat zon. De temperatuur blijft mild, tussen 15 en 18 graden, maar de wind neemt geleidelijk toe. Dinsdag trekken buien met kans op onweer over het land, gevolgd door een tijdelijk rustiger woensdag. Die kalmere dag lijkt echter de stilte voor de storm: achter de schermen groeit het lagedrukgebied verder uit.
Donderdag nadert het systeem de Britse Eilanden en neemt de luchtdrukgradiënt razendsnel toe. In de nacht naar vrijdag kunnen aan de kust rukwinden tot 140 kilometer per uur voorkomen. Op open zee worden golfhoogtes van meerdere meters verwacht. Binnenlandse gebieden krijgen te maken met windstoten van 90 tot 110 kilometer per uur.
Naast de wind is er ook veel regen onderweg. De frontale zones die met het lagedrukgebied meebewegen kunnen lokaal 40 tot 60 millimeter neerslag brengen. Dat kan vooral in laaggelegen regio’s leiden tot wateroverlast, zeker waar de grond al verzadigd is door eerdere buien.
De mogelijke impact van de storm is groot. Bomen kunnen ontwortelen, takken breken en objecten als containers, tuinmeubels en fietsen kunnen door de lucht vliegen. Rijkswaterstaat waarschuwt dat het verkeer op bruggen en dijken hinder zal ondervinden. Ook de spoorwegen bereiden zich voor op mogelijke vertragingen of uitval door omgevallen bomen. Langs de kust houden waterbeheerders de waterstanden scherp in de gaten. Bij extreme situaties kunnen stormvloedkeringen preventief worden gesloten, zoals de Oosterscheldekering of de Maeslantkering bij Rotterdam.
De storm bereikt naar verwachting vrijdagmiddag zijn hoogtepunt en trekt in de nacht naar zaterdag richting Duitsland. Daarna keert de rust langzaam terug, al blijft de zee nog dagenlang onrustig. Met het wegtrekken van de depressie stroomt koudere lucht binnen, waardoor het weekend frisser verloopt met temperaturen rond 10 tot 12 graden. Enkele buien blijven mogelijk, maar de ergste wind is dan voorbij.
Mocht de storm daadwerkelijk de voorspelde kracht bereiken, dan zou hij kunnen uitgroeien tot een van de heftigste oktoberstormen van het afgelopen decennium. Volgens Putto is dat deels te verklaren door het uitzonderlijk warme zeewater, dat stormsystemen extra energie geeft. “We zien dat deze patronen steeds vaker voorkomen. De oceaan fungeert als een brandstofreservoir voor extreme weersystemen.”
Voor nu luidt het advies: houd de weerberichten in de gaten, zorg dat losse spullen veilig zijn opgeborgen en wees alert als je vrijdag de weg op moet. De komende dagen zullen bepalen of Nederland te maken krijgt met een zware herfststorm of slechts een flinke windvlaag. Eén ding is zeker: de herfst laat zich van haar onstuimige kant zien.